اهدافى ازاين‌دست ، كار ويژه‌اى را دربارهء گياه يا درخت انجام دهد . از همين‌گونه است تدابير خاصى كه در برخورد با جانوران اهلى و براى زيادتر كردن يا بهتر كردن بارورى گونه آنها انجام مىشود ؛ مانند اينكه به آنها خوراك ويژه‌اى بدهند يا حيوان‌هايى از گونه‌هاى مختلف را براى دست يافتن به نسلى بهتر و مرغوب‌تر با همديگر آميزش دهند . گونهء سوم : امور صنعتى ، يعنى اينكه انسان براى تبديل يك ماده به ماده‌اى ديگر يا شكلى از ماده به شكل ديگر كارى روى آن انجام دهد تا بتواند سود بيشترى از آن ببرد ، يا ماده‌اى را به حالت‌هاى بسيطتر تحليل كند و يا از تركيب چند ماده با همديگر فراوردهء تازه‌اى به دست آورد و بتواند از اين رهگذر به كارآيى بيشترى از آن ماده دست يابد . گونهء چهارم : امور تجارى ، يعنى آنكه انسان در شرايط ويژه‌اى چيزى را بخرد يا بفروشد تا سودى به دست آورد . گونهء پنجم : ديگر تدابير يا كارهايى كه براى كسب درآمد انجام مىگيرد ، همانند چوپانى يا كار براى ديگران در برابر دريافت مزد . گونهء ششم : تدابير نظامى ، يعنى آن دسته تدبيرهاى ويژه‌اى كه پيش از جنگ يا در جريان آن به كار گرفته شده است ؛ مانند استفاده از منجنيق ، شمشير ، نيزه و تير ، تربيت اسبان جنگى ، حفر خندق و آموزش سپاهيان و جنگ‌آوران . گونهء هفتم : تدابير ادارى ، يعنى امورى چون انتخاب كارگزاران ، كاتبان ، نگهبانان ، دربانان و سفيران يا چگونگى ترتيب پرچم‌ها و نشانه‌ها يا انجام خدمات عمومىاى چون راه‌ها يا دژها و جز آن ، كه لازمهء تدبير شهر يا سرزمين بوده است . نمونه‌هاى فراوانى از هريك از اين گونه‌هاى هفت‌گانه در رفتار و سخن پيامبر صلّى اللّه عليه و إله رخ داده و بخشى از آن نيز براى ما نقل شده است . احكامى را كه اين دسته از احاديث در خود جاى داده مىتوان از سه جنبه نگريست : جنبهء نخست : اصل مشروعيت طب ، زراعت ، صنعت و كار و كسب و تلاش براى